Engels

 

 

 

 

Circulaire Economie

Wat is circulair inkopen?

Inkoop is een belangrijk middel om tot een circulaire economie te komen. Door de juiste vragen te stellen kun je de markt in beweging zetten en kunnen meer circulaire producten ontstaan. Circulair inkopen is méér dan alleen het inkopen van circulair ontworpen producten: het is ook belangrijk aandacht te besteden aan het circulaire gebruik ervan. Hieronder wordt het begrip totale kosten van eigendom toegelicht, en 8 stappen tot circulair inkopen.

In veel gevallen leidt circulariteit op lange termijn juist tot een financieel gunstiger scenario, waarbij de Total Cost of Ownership (TCO) of de Total Cost of Usership (TCU) lager uitvalt dan in een traditioneel transactiemodel. Een manier om dit te overbruggen is door te betalen voor gebruik van de producten in plaats van de producten aan te schaffen of om de restwaarde van het product te verrekenen aan het einde van de gebruiksduur; de statiegeldconstructie (Pianoo, 2018).

Circulair inkopen in 8 stappen

Copper8 heeft in samenwerking met Rijkswaterstaat een handleiding voor circulair inkopen opgesteld. Hieronder wordt de samenvatting gegeven van de 8 stappen die in het boek worden behandeld. Klik hier voor de hele handleiding:

1. Circulair inkopen: Waarom en wat?

In stap 1 van het proces van circulair inkopen bepaal je de werkdefinitie voor de circulaire economie in relatie tot jouw inkoopvraagstuk. Alleen als je duidelijk hebt wat circulair voor jouw organisatie betekent, kun je ook leveranciers vinden die willen bijdragen aan het behalen van dat doel. Daarnaast is het belangrijk om te weten hoe je intern de afwegingen kunt maken om te komen tot een eerste circulaire inkooppilot. Projecten met een lager risicoprofiel en een zichtbare impact op circulair vlak zijn sterke pilotprojecten om circulair inkopen in je organisatie op de kaart te krijgen. Productgroepen met een beperkte complexiteit en levensduur zich makkelijker lenen voor circulair inkopen.

2. Interne organisatie

Stap 2 begint met het invullen van het ‘hoe’. Door aan te geven wat de consequenties zijn van een circulair inkooptraject, is duidelijk dat circulaire inkoop meer is dan een eenmalige transactie. De samenwerking tussen interne afdelingen bepaalt of je tot een geslaagd circulair inkooptraject kunt komen. Overbrug interne belangen en betrek en informeer de belanghebbenden voor een succesvol circulair inkoopproces.

3. Vraagstelling

Bepaal de functionele vraagstelling en de wijze waarop u de vraag formuleert. Start met het in kaart brengen van je behoefte; niet inkopen is immers de meest concrete bijdrage aan de circulaire economie. Probeer vervolgens de oplossing niet technisch te formuleren, maar geef ruimte in de vraagstelling zodat de marktpartijen met oplossingen kunnen komen.

4. Multidisciplinaire samenwerking

Samenwerking is een belangrijk middel om te komen tot een circulaire economie en een circulair project, maar dat is niet vanzelfsprekend. Je moet samenwerking vaak als opdrachtgever initiëren en dat geldt ook voor de samenwerking tussen verschillende ketenpartners. Neem hierin daarom in de aanbesteding de rol van de regisseur.

5. Aanbestedingsprocedure

De aanbestedingsprocedure moet een weerspiegeling zijn van wat je wilt bereiken met de aanbesteding; wil je samenwerken, straal dit dan ook uit met de procedure die je kiest. De aanbestedingsbeginselen volgens de Europese Commissie bieden een helder kader voor zowel aanbestedingsplichtige als private partijen. Voor circulair inkopen voegen wij daar nog de principes ‘samenwerking’ en ‘innovatie’ aan toe. Geef ruimte aan partijen om in dialoog te gaan met zowel jou als opdrachtgever als met elkaar. 

6. Meten en beoordelen van circulariteit

Het vormgeven van een circulair selectieen gunningskader is misschien wel de meest uitdagende stap. Waar in de selectiefase vragen gaan over de aanbieder, gaan ze in de gunningsfase over de aanbieding. Deze stap kijkt ook naar de beoordeling van kwalitatieve vragen en geeft inzicht in het meten en beoordelen van circulariteit. Kies in elk geval een werkbaar format. Zorg ervoor dat de markt niet onevenredig veel werk moet verzetten om circulariteit inzichtelijk te maken. Zorg er bovendien voor dat het uiteindelijke inzicht genoeg zegt over het circulariteitsniveau van een product en dat een bredere doelgroep dit ook begrijpt.

7. Borging

Hoe borgt u de circulaire ambities op lange termijn? Circulaire verdienmodellen kunnen een middel zijn om circulair gebruik te borgen, door een financiële prikkel te koppelen aan de circulaire prestaties. Ook kunnen de prestaties in een contract opgenomen worden als KPI’s.

8. Contractmanagement

Vergeet bij een circulair inkooptraject niet om het contractmanagement ook goed vorm te geven. Feitelijk is de aanbesteding de start van de relatie tussen opdrachtgever en -nemer; de samenwerking zelf krijgt pas echt vorm gedurende de looptijd van het contract. Onderhoud de relatie en zorg voor voldoende momenten waarop de samenwerking wordt geëvalueerd.

Bezoek voor meer concrete tips de Wegwijzer Circulair Inkopen: https://wegwijzer.gdci.nl/nl