Engels

 

 

 

 

Circulaire Economie

Hoe circuleren materialen in een circulaire economie?

In een circulaire economie circuleren materialen in twee aparte kringlopen: de bio-cycle en de techno-cycle. Hoe kleiner de cirkel, des te hoogwaardiger.

Bio-cycle & techno-cycle

Organische materialen volgen een andere hergebruik proces dan synthetische of technische materialen. Hierdoor is het van belang dat het mogelijk is om organische en technische materialen na gebruik van elkaar te scheiden, zodat ze elk in een apart hergebruik proces terechtkomen (zie figuur 1).

  • Technische materialen zoals fossiele brandstoffen, kunststoffen en metalen, zijn beperkt beschikbaar en kunnen niet makkelijk opnieuw worden gecreëerd. In de techno-cycle is het van belang dat voorraad van eindige materialen goed wordt beheerd. Het ‘gebruik’ van materialen vervangt de ‘consumptie’ ervan. Na gebruik worden materialen weer teruggewonnen uit reststromen met een focus op waardebehoud.
  • Organische materialen zoals katoen, voedsel en water, kunnen door middel van biologische processen worden opgenomen in het ecosysteem en weer opnieuw ontstaan. In de bio-cycle is het van belang om het ecosysteem zo goed mogelijk haar werk te laten doen. Consumptie mag plaatsvinden in deze cycle (voedsel, water, bemesting) zolang de stromen niet besmet raken met toxische stoffen en ecosystemen niet overbelast raken. Dan kunnen hernieuwbare organische grondstoffen opnieuw worden gegenereerd.
Ellen MacArthur Foundation, 2015a
The Butterfly Diagram: de Circualire economie in beeld (Bron: Ellen Mac Arthur Foundation)

Figuur 1: The Butterfly Diagram: de circulaire economie in beeld (Bron: Ellen MacArthur Foundation)

De binnenste cirkel

Binnen de techno-cycle zijn er verschillende niveaus van hergebruik (zie de rechterkant van afbeelding 1). Hierbij geldt de regel dat de kleinste, of meest binnenste cirkel die mogelijk is de voorkeur heeft boven grotere cycli, omdat deze binnenste cycli minder bewerkingsstappen, arbeid, energie en nieuw materiaal vragen, en er meer ‘waarde’ behouden wordt. Ellen MacArthur Foundation, 2015a

De verschillende hergebruik cirkels zijn (zie figuur 1):

  1. Repair & maintanance: Reparatie en onderhoud tijdens gebruik om de levensduur te verlengen.
  2. Reuse & Redistribution: Direct hergebruik door eenproduct opnieuw te vermarkten.
  3. Refurbish & Remanufacture: Het grondig opknappen en herstellen van product door de fabrikant.
  4. Recycle: Onderdelen of materialen terug halen uit het product om ze opnieuw te gebruiken.

Hergebruik in cascades

Binnen de bio-cycle vindt hergebruik plaats in cascades. Cascaderen betekent ‘het gebruiken van (een deel van) een product voor een andere toepassing’. Wanneer een product niet langer in staat is om de initiële functie te vervullen wordt het doorgegeven om opnieuw te worden gebruikt. Tijdens het cascaderen vermindert de kwaliteit van het materiaal en wordt er energie verbruikt. Ellen Macarthur Foundation, 2013a

Cascaderen verschilt van gewoon hergebruik en recycling door de verandering in functie en de mate waarin het product wordt bewerkt:

  • Recycling is het versnipperen van oude T-shirts tot katoenvezels die worden omgesponnen tot nieuwe garen,
  • Hergebruik is het verkopen van gebruikte kleding in een tweedehandswinkel,
  • Cascaderen is het gebruiken van oude T-shirts als kussenvulling. (Van der Have 2014)

Langdurige kringlopen

Voor zowel de bio-cycle als de techno-cycle geldt dat de levensduur van een product zo lang mogelijk moet worden gemaakt. Dit kan worden gedaan door:

  • Te zorgen dat een product langer gebruikt wordt waardoor het proces ‘vertraagt’, bijvoorbeeld door te focussen op hechting aan een product, behoeftevervulling, en aanpasbaarheid van het product.
  • Te zorgen dat er meerdere opeenvolgende cycli van direct hergebruik worden doorlopen voordat het product moet worden hersteld, door de uitwisselbaarheid van producten te faciliteren, en producten goed te onderhouden.

Ellen MacArthur Foundation, 2015a; Bocken, Bakker & De Pauw, 2015

Pure stromen

Voor zowel de bio-cycle als de techno-cycle geldt dat reststromen die niet vervuild zijn met andere materialen het makkelijkst kunnen worden ingezameld en worden hergebruikt. Door te zorgen dat materialen makkelijk van elkaar worden gescheiden na gebruik en reststromen zó worden verzameld dat ze niet vervuild raken met toxische stoffen zijn reststromen het meest bruikbaar. Ellen MacArthur Foundation, 2015a