Engels

 

 

 

 

Circulaire Economie

Welke ambitie ligt er in Nederland en in Europa?

Nederland en Europa ervaren de urgentie van een transitie naar een circulaire economie. Daarom hebben de Nederlandse overheid en de EU doelen opgesteld om een meer circulair systeem te realiseren. In Nederland is een rijksbrede visie opgesteld gekoppeld aan klimaatdoelen en voor de EU liggen er verschillende concrete ambities voor het werken aan een circulaire economie.

Nationaal niveau

Rijksbreed programma Circulaire Economie

De ambitie van de rijksoverheid is dat de Nederlandse economie in 2030 50% minder primaire grondstoffen gebruikt dan het ijkpunt in 2016 en in 2050 volledig circulair is. Deze ambitie is in 2016 geformuleerd in het Rijksbrede Programma Circulaire Economie, getiteld Nederland Circulair in 2050 . Deze ambitie is in januari 2017 onderschreven in het Grondstoffenakkoord door honderden bedrijven, vakbonden, overheden en vele andere maatschappelijke organisaties.

In het rijksbreed programma zijn vijf prioritaire sectoren geselecteerd waarin veel winst behaald kan worden middels de circulaire economie. Voor elk van deze sectoren heeft een transitieteam – bestaande uit vertegenwoordigers van overheid, bedrijfsleven en andere maatschappelijke partijen – een transitieagenda opgesteld:

  1. Consumptiegoederen
  2. Bouw
  3. Kunststoffen
  4. Biomassa en voedsel
  5. Maakindustrie

Deze transitieagenda’s heeft de Rijksoverheid op haar beurt vertaald naar het Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie 2019 – 2023.

In december 2021 heeft het kabinet-Rutte IV in het coalitieakkoord gezegd Nederland klaar te willen maken voor de toekomst: ‘klimaatneutraal, fossielvrij en circulair’. Het circulaire economie beleid is één van de prioriteiten van staatssecretaris Heijnen van Infrastructuur & Waterstaat. In mei 2022 is in het beleidsprogramma van het Ministerie van IenW aangekondigd dat het kabinet in het najaar van 2022 een Nationaal Programma Circulaire Economie 2023-2030 (NPCE) naar de Tweede Kamer zal sturen, waarin zal staan hoe circulaire economie bijdraagt aan vier maatschappelijke opgaven (klimaat, biodiversiteit, vervuiling en leveringszekerheid). 

Het Nationale Programma Circulaire Economie 2023-2030 (NPCE) zal inzetten op de gehele productieketen; aan de voorkant bij de winning en het gebruik van (primaire) grondstoffen, bij het ontwerp van producten, tijdens de gebruiksfase gericht op langer gebruik en aan de achterkant gericht op hergebruik en hoogwaardige recycling zodat we zo min mogelijk te verbranden en te storten materialen over houden. Het kabinet neemt in het programma zowel stimulerende als richtinggevende (normerende en financiële) beleidsmaatregelen en zet in op het terugdringen van nationale CO2-uitstoot en CO2-uitstoot in de hele keten (veelal buiten Nederland).



Europees niveau

Een EU actieplan voor de Circulaire Economie

In 2020 heeft de Europese Commissie een  actieplan voor de circulaire economie opgesteld met als ondertitel “Voor een schoner en concurrerender Europa”. Dit plan is onderdeel van de Europese Green Deal en erop gericht om vaart te maken met de overgang naar een regeneratief economisch groeimodel. Een circulaire economie is in Nederland dan ook alleen te realiseren als er in EU-verband maatregelen worden genomen om circulaire principes te integreren in het economisch systeem. Nederland steunt dan ook de benadering van de Europese Commissie in het actieplan.

Het actieplan beschrijft een beleidskader voor duurzame producten, met o.a. een wetgevingsvoorstel voor duurzaam productbeleid om het ecologisch ontwerp van langzaam maar zeker tot norm te verheffen. 

Het actieplan bevat een uitgeschreven set doelstellingen voor de waardeketens elektronica en ICT, batterijen en voertuigen, verpakkingen, kunststoffen, textiel, constructie en gebouwen, levensmiddelen, water en nutriënten.

De Europese Commissie wil daarnaast onderzoeken hoe zij consumenten beter kan beschermen tegen Greenwashing. Zij wil ook werken aan “het recht op reparatie”, waarbij een producent verantwoordelijk is voor het mogelijk maken van reparaties of upgrades die de levensduur van een product verlengen.

De Europese Commissie wil het afvalbeleid verstevigen en extra inzetten op een goed functionerende markt voor secundaire grondstoffen, waarbij “Recycled in the EU” een statussymbool wordt voor gebruikte materialen van hoge kwaliteit.

Door het stimuleren van onderzoek, innovatie en digitalisering, en het inzetten van beleid en financiële ondersteuning, wil de Europese Commissie circulariteit haalbaar en economisch werkend maken. Zo wordt de potentie van circulaire bedrijfsvoering benut. De aangekondigde acties uit het EU actieplan monden deze jaren uit in concrete (wetgevings-)voorstellen. Een overzicht hiervan vind je hier.

Het Europees stakeholdersplatform voor de circulaire economie blijft de plaats voor uitwisseling van informatie voor belanghebbenden.