Engels

Mijn Leefomgeving

Hoe kan ik het beste samenwerken met mede-bewoners?

Hoe betrek je mede-bewoners?

Uit onderzoek blijkt dat initiatieven vooral werken als ze echt vanuit de bewoners zelf komen en kleinschalig starten. Om een community te bouwen, zijn kleine en snelle resultaten nodig, maar ook langdurige inzet en een visie voor de lange termijn. Een initiatief in je buurt wordt sneller een succes als je medebewoners zich onderdeel ervan voelen en het belangrijk vinden om eraan mee te werken.

Platform Voor Je Buurt geeft tips om mensen te betrekken bij je initiatief:

  • Vorm een groep van minimaal drie enthousiaste medebewoners die het initiatief nemen en samenwerken om de rest van de buurt betrekken.
  • Betrek zoveel mogelijk anderen uit je buurt bij je initiatief en laat ze meedenken en doen.
  • Zoek naar ambassadeurs en influencers die helpen jouw idee te verspreiden in de buurt, bijvoorbeeld een café-eigenaar die veel mensen kent.
  • Test wat je wil gaan doen en je communicatie naar andere partijen (pitch, filmpje, presentatie) bij medebewoners.

Bodd, 2005
Huygen, Davelaar en Van Daal, 2006
Davelaar en Veldboer, 2008

Leefplekmeter

Je kunt de leefplekmeter van Pharos gebruiken om met anderen, bijvoorbeeld buurtgenoten of de gemeente, in gesprek te gaan over je leefplek. Via deze meter kun je positieve en negatieve punten van een buurt of wijk beoordelen. In de leefplekmeter beoordeel je veertien thema’s in je wijk, zoals natuur en groen, voorzieningen, sociale contacten en veiligheid. Je kunt de meter samen met medebewoners invullen en bespreken om te bekijken wat er goed gaat en wat er beter kan.

 

Community building

https://www.buurtwijs.nl/content/9-handvatten-voor-burgerinitiatieven-die-bewoners-van-diverse-culturele-achtergronden-willen

https://www.platform31.nl/nieuws/wie-maakt-het-verschil-in-de-wijk

https://www.movisie.nl/artikel/succesvolle-communities-organiseren-zich-niet-manier

Wil je een samenwerking opstarten met medebewoners, dan kun je advies en ondersteuning krijgen van het Landelijk Samenwerkingsverband Actieve Bewoners (LSA). Dit is een netwerk van én voor actieve bewonerscollectieven zoals bewonersgroepen, buurthuizen in zelfbeheer, bewonersbedrijven en coöperaties. Het netwerk ondersteunt community building onder andere volgens de aanpak Asset Based Community Development (ABCD). Deze aanpak richt zich op het betrekken van buurtbewoners in probleemwijken.

Uit onderzoek blijkt dat initiatieven vooral werken als ze echt vanuit de bewoners zelf komen en kleinschalig starten. Om een community te bouwen, zijn kleine en snelle resultaten nodig, maar ook langdurige inzet en een visie voor de lange termijn.

Bodd, 2005
Huygen, Davelaar en Van Daal, 2006
Davelaar en Veldboer, 2008

Tips voor communicatie

  • Steeds meer bewonersinitiatieven gebruiken Facebook, websites, e-mail en WhatsApp voor hun onderlinge communicatie (Rauws et al, Rijksuniversiteit Groningen, 2017). Bedenk via welk platform je nieuwe deelnemers aan wil trekken en beslissingen met de groep wilt nemen.
  • Daarnaast is het handig als je regelmatig face-to-face overlegt om contact te onderhouden met je medebewoners.
  • Overleg ook regelmatig met samenwerkingspartners (zoals de gemeente) over nieuwe ontwikkelingen en beslissingen die direct invloed hebben op de samenwerking met elkaar. Maak afspraken over de communicatie en evalueer de samenwerking op vaste tijdstippen. Informeel contact kan de relatie versterken.

Welke rechtsvorm kies je voor samenwerking in de buurt?

Veel bewoners steken de handen uit de mouwen met activiteiten in hun eigen buurt. In veel gevallen hoeft dit niet geformaliseerd te worden door het oprichten van een organisatie met rechtsvorm. Denk bijvoorbeeld aan het samen met buurtbewoners het schoonmaken van je straat of het verbeteren van het groen in de buurt.

Maar er kunnen omstandigheden zijn die de oprichting van een formele organisatie wenselijk of noodzakelijk maken. Uit het rapport Wijkondernemingen: oriëntatie op rechtsvormen van het Ministerie BZK:

  • Als er vermogen ontstaat omdat een wijkcentrum (eigen vermogen) wordt overgedragen aan een bewonerscollectief of omdat er financiële middelen beschikbaar komen van een fonds of een bank (vreemd vermogen)
  • Werk wordt verricht dat risico’s en/ of aansprakelijkheden voor initiatiefnemers of anderen met zich meebrengt: via een organisatie kunnen daar verzekeringen voor afgesloten worden
  • Onder bewoners behoefte is aan vaste afspraken over de organisatie van activiteiten in de wijk. Het formaliseren van afspraken kan betrokkenen meer houvast geven in de huidige situatie én biedt een helder raamwerk voor bewoners die later mee willen doen.

Ministerie BZK, 2013. Wijkondernemingen: oriëntatie op rechtsvormen.

 

Om samenwerking in de buurt of wijk (formeel) te organiseren is het van belang de rechtsvorm te kiezen die het beste bij het buurtinitiatief past.

 

 

Alle voor- en nadelen van de beschikbare organisatievormen, zoals een vereniging, stichting of coöperatieve vereniging, kun je vinden op de pagina rechtsvorm kiezen in de LSA Kennisbank-zelfbeheer.

file:///Users/janheijns/Downloads/wijkondernemingen-orientatie-op-rechtsvormen.pdf

http://www.tijdvoorsamen.nl/nieuws/112/Rechtsvormen_voor_ondernemende_bewoners

https://www.lsabewoners.nl/ondernemen/kennis/rechtsvorm-kiezen/

https://www.hieropgewekt.nl/kennisdossiers/rechtsvormen-en-statuten

Enkele specifieke organisatievormen voor bewonersinitiatieven worden hieronder beschreven.

Coöperatie

[…]

https://www.hieropgewekt.nl/kennisdossiers/cooperatie-een-unieke-rechtsvorm

Bewonersbedrijven

Bewonersbedrijven zijn bedrijven in handen van bewoners. Hun doel is het verbeteren van de buurt. Voorbeelden zijn een eigen vervoersdienst door en voor bewoners, een bedrijf dat betaalde opdrachten voor de gemeente doet zoals beheer van groenstroken, of de exploitatie van een verzorgingsflat of zelfs een wijkrestaurant. De winst die bewonersbedrijven maken, vloeit direct terug in de wijk, bijvoorbeeld door het opknappen van speeltuinen of het organiseren van een buurtfeest voor kinderen.

De Handleidingen voor Bewonersbedrijven van LSA zijn geschreven vanuit het perspectief van ondernemingen van en voor bewoners, om hun wijk leuker, socialer en sterker te maken. Je kunt de informatie ook gebruiken voor vergelijkbare ondernemingen zoals wijkondernemingen en sociale ondernemingen. Naast advies en kennis biedt LSA startkapitaal voor startende bewonersbedrijven.

De WijkBV

Het idee achter de WijkBV is dat eigendom en toegang tot voorzieningen in de wijk anders georganiseerd kunnen worden. Publiek land of publieke goederen (ook wel commons genoemd) zijn daadwerkelijk van het publiek. Dit betekent dat de zeggenschap en het eigenaarschap niet bij de gemeente ligt, maar bij bewoners.

De LSA moedigt initiatiefnemers aan om hiermee te experimenteren.

Zelfbeheer

Veel bewonersgroepen nemen buurthuizen, speeltuinen of parken over, bijvoorbeeld omdat ze anders wegbezuinigd zouden worden of omdat ze het zelf willen inrichten. Om deze buurthuizen of gebieden goed te beheren en exploiteren kun je kennis gebruiken die verzameld is in de Kennisbank Zelfbeheer van de LSA. Hierin vind je informatie over het besturen, zoals financiën, hoe je een goede programmering maakt en wetgeving waar je rekening mee moet houden.

Buurttuin

Een voorbeeld van zelfbeheer is een buurttuin waarin bewoners openbaar groen onderhouden. Bewoners vullen dan het beheer dat de gemeente uitvoert aan. Uit onderzoek blijkt dat dit een collectief gevoel van betrokkenheid en verantwoordelijkheid creëert, en de sociale cohesie in buurten kan vergroten (Kruit et al, Wageningen UR, 2011, Meijs, Universiteit Utrecht, 2011, Kruit et al, Wageningen UR, 2016). Gemeenten kunnen voorwaarden over buurttuinen stellen of vragen je een onderhoudsovereenkomst te maken. Informeer bij je gemeente welke regels gelden en waar ze je mee kunnen helpen.