Engels

 

 

 

 

Circulaire Economie

Wat is de definitie van circulaire economie?

Een circulaire economie is een economisch systeem van gesloten kringlopen waarin grondstoffen, onderdelen en producten hun waarde zo min mogelijk verliezen, hernieuwbare energiebronnen worden gebruikt en systeemdenken centraal staat. In dit artikel lichten we deze definitie verder toe.

Filmpje van de Ellen MacArthur Foundation (2011) dat de betekenis van de circulaire economie toegankelijk uit legt:

De ontwikkeling van de definitie

In wetenschappelijke literatuur en vakbladen worden meer dan 100 verschillende definities van circulaire economie gebruikt. Er zijn zoveel verschillende definities in omloop, omdat het concept wordt toegepast door een sterk uiteenlopende groep van onderzoekers en professionals (Kirchherr, Reike & Hekkert, 2017). Hierbij legt een wetenschapsfilosoof de nadruk op een ander aspect van het concept, dan een financieel analist. De verscheidenheid aan definities maakt het ook moeilijker om circulariteit meetbaar te maken.

Vaak richten definities zich enerzijds op grondstofgebruik óf op systeemverandering. Definities die zich richten op grondstofgebruik volgen vaak de 3R-aanpak:

  • Reduce (minimaal grondstofgebruik)
  • Reuse (maximaal hergebruik van producten en onderdelen)
  • Recycle (hoogwaardig hergebruik van grondstoffen)

Mobiliteit kan goed als voorbeeld dienen. Deelauto’s, van bedrijven zoals MyWheels en WeGo, zorgen ervoor dat minder mensen een eigen auto hoeven te kopen. Dit vermindert het grondstofgebruik (reduce). Als de motor van een auto kapot is, kan deze gerepareerd worden of kan het chassis en het interieur van de auto gebruikt worden om een andere auto te maken of op te knappen (reuse). Als deze onderdelen niet meer hergebruikt kunnen worden, kan het metaal, textiel en kunststof van de onderdelen omgesmolten worden, zodat er een nieuwe auto van gemaakt kan worden (recycle).

Drie elementen

Definities die zich richten op systeemverandering benadrukken volgens Korhonen, Nuur, Feldmann & Birkie (2018) vaak drie elementen, die hieronder verder uitgelegd worden:

  • Gesloten kringlopen
  • Hernieuwbare energie
  • Systeemdenken

Sommige onderzoekers beargumenteren dat ook sociale inclusiviteit een noodzakelijk onderdeel van de circulaire economie is (Korhonen, Honkasalo en Seppälä 2018).

1. Gesloten kringlopen

In een circulaire economie worden materiaalkringlopen gesloten naar het voorbeeld van een ecosysteem. Afval bestaat niet, want elke reststroom kan gebruikt worden voor het maken van een nieuw product. Toxische stoffen worden geëlimineerd en reststromen worden gescheiden in een biologische en een technische kringloop. Producenten nemen hun producten na gebruik terug en herstellen deze voor een nieuwe gebruiksleven (Ellen MacArthur Foundation, 2015a). In dit systeem is het dus niet alleen belangrijk dat materialen op een goede manier gerecycled worden, maar juist dat producten, onderdelen en grondstoffen in deze kringlopen van hoogwaardige kwaliteit blijven (Korhonen, Nuur, Feldmann & Birkie, 2018).

2. Hernieuwbare energie

Net als grondstoffen en producten gaat energie ook zo lang mogelijk mee in een circulaire economie. Het circulaire economisch systeem wordt gevoed door hernieuwbare energiebronnen. Omdat het recyclen van energie niet mogelijk is, wordt er niet gesproken van energiekringlopen of energy cycles, maar van ‘cascade type energy flows’ (Ellen MacArthur Foundation, 2015a). Een voorbeeld hiervan is de coproductie van warmte en energie (co-production of heat and power).

3. Systeemdenken

Circulaire economie vraagt niet alleen om gesloten materiaalkringlopen en hernieuwbare energie, maar ook om systeemdenken. Iedere actor in de economie (bedrijf, persoon, organisme) is verbonden met andere actoren. Dit vormt samen een netwerk waarin de acties van een speler invloed hebben op andere spelers. Om hier rekening mee te houden moeten de korte én lange termijn consequenties worden meegenomen in keuzes, evenals de impact van de hele waardeketen (Ellen MacArthur Foundation, 2015a).

Figuur 1: bovengenoemde en andere facetten van de circulaire economie in één geheel (PBL, 2019a).

 

 

Meer lezen?