Engels

 

 

 

 

Circulaire Economie

Hoe creëer je een circulair businessmodel?

Het realiseren van de circulaire economie vraagt om een fundamentele systeemverandering. Voor dit nieuwe systeem zijn nieuwe businessmodellen nodig. Om de verschillende businessmodellen toe te passen moeten bedrijven inzicht krijgen in welk businessmodel past bij de organisatie en kansrijk is voor de keten. Hieronder reiken we 4 methodes aan die helpen met het circulair maken van het businessmodel.

Werkboek voor Circulaire Business Modellen

In 2020 verscheen het boek ‘Duurzaam Organiseren’, een initiatief van Jan Jonker (Radboud Universiteit) en Niels Faber (Universiteit Groningen) dat zij samen met 10 co-auteurs geschreven en geredigeerd hebben.

Het boek biedt ondernemers aan de hand van het Business Model Template een gestructureerde aanpak om een duurzaam businessmodel te ontwikkelen. Aan de hand van een stappenplan met drie fasen en  tien bouwstenen construeren zij  de verschillende onderdelen van het businessmodel. Zo ontstaat een nieuwe duurzame of circulaire business-propositie. Daarnaast kun je dit boek gebruiken om bestaande businessmodellen te verduurzamen. De vele voorbeelden, bronnen en verwijzingen maken dit een echt werkboek. Het Business Model Template is het resultaat van jarenlang onderzoek en is uitgebreid getest in het onderwijs en de praktijk. Het boek is hier gratis als e-book beschikbaar.

Traject voor circulaire businessmodellen

 

Als een bedrijf principes van circulariteit wil toepassen in haar bedrijfsvoering, kan het workshops volgen bij het CIRCO. De CIRCO-methodiek biedt mkb’ers handvatten om hun product en/of dienst en businessmodel circulair te ontwerpen. Onder meer gemeenten, brancheorganisaties en kennisorganisaties kunnen de CIRCO-methodiek aanbieden aan bedrijven in hun netwerk. Kijk voor meer informatie op: www.circonl.nl/doe-mee

 

Circulair verdienmodel

Het verdienmodel is een bepalend onderdeel van een businessmodel. Het geeft immers inzicht in de wijze waarop een onderneming (financiële) waarde genereert door de opbrengsten en kosten in kaart te brengen. Het verdienmodel kan op zichzelf niet circulair zijn, maar bepaalt wel wie verantwoordelijk is voor het product of de dienst gedurende de levenscyclus. Het behoud van waarde – centraal in de circulaire economie – van een product of dienst is afhankelijk van wie er verantwoordelijk voor is. Vandaar is het verdienmodel een belangrijk onderdeel van een circulair businessmodel. Copper8, KPMG Sustainability en Kennedy van der Laan beschrijven in onderstaand whitepaper hoe je een verdienmodel circulair kunt maken.

In bovengenoemd rapport beschrijven de auteurs vier stappen waarmee een verdienmodel circulariteit kan ondersteunen:

  1. Stel vast dat de onderneming op een circulaire manier waarde wil creëren.
  2. Verwerk deze intentie in de visie en strategie door te bepalen naar welk einddoel de onderneming werkt (bijvoorbeeld een volledig gesloten grondstoffenketen) en hoe de onderneming hier een rol in kan spelen.
  3. Concretiseer de visie en strategie door te bepalen met welke circulaire waardepropositie u uw (potentiële) klanten gaat verleiden, en met welke partners (leveranciers, brancheorganisaties) u gaat samenwerken.
  4. Vertaal de waardepropositie naar een circulair verdienmodel, zoals een Product-as-a-Service model.

Sjabloon voor circulaire businessmodellen

 

Een andere manier om een bestaand of nieuwe te ontwikkelen bedrijfsmodel te belichten vanuit het circulaire perspectief, is aan de hand van het Triple Layered Business Model Canvas. Voor dit sjabloon is het veelgebruikte Business Model Canvas uitgebreid met een ecologische en sociale dimensie. De ecologische laag is gebaseerd op het levenscyclusperspectief en de sociale laag gaat uit van het stakeholderperspectief en kijkt naar wie er belangen bij hebben. Het canvas is te zien op pagina 27 van Joyce, Paquin, & Pigneur (2015).

 

Barrières

We leven nog altijd in een hoofdzakelijk lineaire economie, wat ervoor zorgt dat bedrijven die circulair willen ondernemen tegen belemmeringen aanlopen. In de notitie Rode Draden 2022 beschrijft het Versnellingshuis Nederland Circulair de acht grootste belemmeringen die zij op dit moment ondervinden.

 

Een circulair businessmodel aantrekkelijk maken voor consumenten

Veel circulaire producten of diensten zijn nieuw voor consumenten en per type product of dienst verschilt de motivatie om voor een circulaire optie te gaan.

Het rapport van Populytics getiteld “Welke aspecten van circulaire businessmodellen zijn acceptabel voor consumenten?” concludeert enkele interessante algemene bevindingen, zoals bijvoorbeeld:

  • Om als aanbieder het vertrouwen van consumenten te winnen is het essentieel om grote transparantie en duidelijkheid te geven over de gebruikersvoorwaarden, bijvoorbeeld over de kostenopbouw van een abonnement of de retourvoorwaarden.
  • Heldere communicatie over wat er ná het gebruik met het product gebeurt, stelt circulaire producten in een goed daglicht. Consumenten vinden de lineaire optie “verbranding na gebruik” zeer negatief als er ook duurzamere opties zijn. Echter weten zij vaak niet dat dit het eindstation is van de lineaire producten die zij aanschaffen. 
  • Maandelijkse abonnementen worden sneller acceptabel gevonden wanneer er al een sterke merkloyaliteit aan het product verbonden is. 

Voor deze en nog veel meer bevindingen: bekijk hier het volledige rapport